Kamienie szlachetne

Kamienie szlachetne


Przy wyrobie biżuterii, która ma zachwycać swego właściciela, fascynować otoczenie i cechować się wytrzymałością stosuje się kamienie szlachetne, zwane również jubilerskimi.

Kamienie szlachetne to wysoko cenione, wartościowe odmiany minerałów oraz skał. Są one czyste, jednorodne, mogą być również przeźroczyste. Cechują się silnym połyskiem, oryginalnym zabarwieniem (lecz czasem są bezbarwne) oraz bardzo wysokim stopniem trwałości i twardości – powyżej 7 stopni w skali Mohsa.

Kamieni szlachetnych używa się w jubilerstwie, oprawia się je w srebro, złoto lub inne metale szlachetne. Podczas oprawy zwraca się uwagę na to, by wydobyć z kamienia jak najwięcej jego piękna i uroku.

 

Jakie znamy kamienie szlachetne?

Kamienie używane w jubilerstwie, o wysokim stopniu twardości, a tym samym znacznej trwałości, to między innymi:

  • Diament
    To nic innego jak krystalicznie czysta odmiana węgla. Cechuje się najwyższym stopniem twardości ze wszystkich kamieni szlachetnych (10 stopni w skali Mohsa).

Dopiero oprawa i odpowiedni szlif wydobywa z diamentów ich niepowtarzalny błysk i piękno.

O jakości diamentów decyduje:

⁻        Czystość (ang. Clarity)

⁻        Masa (ang. Weight)

⁻        Barwa (ang. Colour)

⁻        Szlif (ang. Cut)

 

Czystość diamentu ocenia się przy użyciu specjalnych lup, na podstawie widocznych w nim cech przy 10-krotnym powiększeniu. Jeśli w powiększeniu nie dostrzega się cech i zanieczyszczeń wewnątrz diamentu to mówi się, że jest on czysty. Czystość wpływa również na wartość kamieni – mały, ale czysty diament będzie więcej wart niż kamień większy, ale z widocznymi w powiększeniu cechami.
Najczystsze diamenty zalicza się do klasy IF (ang. Loupe clean – lupowo czyste) oraz VVS (z minimalnymi, ledwie widocznymi wrostkami).

 

Stopniowanie czystości

Oznaczenia IDC

Oznaczenia polskie

Loupe clean

IF

Lupowo czysty

Very, very small inclusion

VVS1

Bardzo, bardzo małe wrostki

VVS2

Very small inclusions

VS1

Bardzo małe wrostki

VS2

Small inclusions

SI1

Małe wrostki

SI2

Pique

P1

Wyraźne wrostki

P2

Większe wrostki

P3

Duże wrostki

 

 

Masa mówi Nam o wielkości kamienia. Podaje się ją w karatach (kr; ang. cr) do dwóch miejsc po przecinku.

 

Barwę diamentów ocenia się na podstawie skali kolorystycznej. Czyste, bezbarwne diamenty, również o delikatnym, niebiesko-białym odcieniu, oznacza się według skali literą D, są one najrzadziej spotykane, a przez to bardzo cenne. Najczęściej spotykane diamenty występują w żółtawym odcieniu – najbardziej zażółcone diamenty oznacza się według skali kolorystycznej literami S-Z.

W naturze mogą występować również tzw. fantazyjne diamenty – czyli o kolorowym zabarwieniu, np. czerwone, zielone, fioletowe, czarne.

 

Szlif diamentu uzyskuje się po jego odpowiedniej obróbce i uzyskaniu kamienia o pożądanych proporcjach i symetrii.

Często problem stanowi odróżnienie diamentu od brylantu. Warto zapamiętać, iż diament to kamień nieoprawiony lub oprawiony np. szlifem szmaragdowym, owalnym czy w kształcie gruszki, natomiast brylant to diament w formie okrągłej, jest oszlifowany i posiada nie mniej niż 57 fasetek, czyli szlifów (56 + 1).

 

Diamenty można nosić nie tylko w pierścionkach zaręczynowych. Inną propozycją może być m.in. kolia zdobiona brylantami oraz delikatnymi, greckimi ornamentami.

 

 

  • Szmaragd

Kamień ten jest najcenniejszą odmianą berylu, o charakterystycznym zielonym zabarwieniu, skąd wzięła się jego nazwa (łac. Smaragdus – zielony). Szmaragdy szlifuje się specjalnym szlifem schodkowym, znanym również jako szlif szmaragdowy. Kamień ten może występować również w innych szlifach, m.in. w brylantowym lub gwiaździstym.

Najbardziej wartościowe kamienie o ciemnozielonym zabarwieniu pochodzą z Kolumbii. Ciekawostką jest fakt, iż szmaragd był świętym kamieniem Inków.

Kolia ze szmaragdem

 

  • Rubin przybiera barwę od delikatnego różu do purpury, czemu zawdzięcza swoją nazwę (łac. Ruber – czerwony). Skąd takie zabarwienie? Rubin zawdzięcza je domieszce tlenku chromu. Od dawna symbolizuje też najcenniejsze z bogactw – miłość. Wraz z szafirem, rubin jest najtwardszym kamieniem po diamencie.

Nasza propozycja na biżuterię z rubinem - Zawieszka

  • Szafir występować może m.in. w zabarwieniu niebieskim (i przybierać różne jego odcienie), fioletowym, różowym, pomarańczowym czy w wersji bezbarwnej. W skali Mohsa osiąga 9 stopień twardości. Najczęściej szlifuje się je szlifem schodkowym bądź brylantowym.
    Naturalne szafiry pochodzące z kopalni Songea w Tanzanii są jednymi z najbardziej unikatowych kamieni kolorowych.
    Dla wielu par jest to alternatywa dla diamentu w pierścionku zaręczynowym. Sam kamień uznawany jest za talizman małżeńskiego szczęścia.
  • Topaz już w czasach starożytnych był jednym z najbardziej pożądanych i najcenniejszych kamieni. Prawdopodobnie jego nazwa wywodzi się od greckiego słowa topazos („poszukiwanie”). Występuje w różnych odcieniach, od barwy błękitnej, niebieskozielonej, pomarańczowej, winno żółtej po różową, z domieszką fioletu, czerwone czy również bezbarwne.
    Jednymi z najważniejszych złóż topazu są Brazylia, Afganistan, Birma, Chiny.
  • Aleksandryt – „szmaragd za dnia, rubin nocą”
    To odmiana chryzoberylu, bardzo rzadka i najbardziej szlachetna. W zależności od światła oraz jego rodzaju – czy to światło sztuczne, czy dzienne - może przybierać różny kolor, zielony lub czerwony. Jest to tzw. fluorescencja spowodowana obecnością metali chromu i żelaza w kryształach aleksandrytu. Najcenniejsze aleksandryty  pochodzą ze złóż z Rosji, Sri Lanki oraz Brazylii.
    W skali Mohsa otrzymał 8,5 stopnia twardości. 

 

  • Heliodor jest odmianą berylu, występuje w żółtym zabarwieniu. Dzięki niewielkim domieszkom tlenku uranu przyjmuje piękny, złocistożółty odcień. Jest bardzo ceniony w jubilerstwie oraz jako kamień kolekcjonerski.
    Kamień ten pozyskuje się m.in. ze złóż w Brazylii, Namibii czy Stanów Zjednoczonych.
  • Morganit jest różową lub ciemnoróżową, przezroczystą odmianą berylu. W zależności od kąta patrzenia na ten minerał, może być on różowy lub przejrzysty.
    Występują m.in. na Madagaskarze, Sri Lance, w Namibii oraz Brazylii.

  • Turmaliny to kamienie bardzo cenione w jubilerstwie – występują w niemal każdym odcieniu, mają najbogatszą gamę barw ze wszystkich kamieni szlachetnych. Cechują się też pleochroizmem, czyli zmiennością barwy w zależności od kąta padania światła. Sprawia to, że turmaliny są wyjątkowo piękne i nie sposób oderwać od nich wzrok!
  • Biksbit (również Bixbit) to odmiana berylu występująca w kolorze tzw. czerwieni agrestowej (intensywne różowoczerwone zabarwienie spowodowane jonami manganu).
  • Goshenit to kolejna odmiana berylu, bardzo czysta i przeźroczysta. Jego nazwa wzięła się od miejsca występowania tego kamienia – Goshen w USA.
  • Cymofan jest odmianą chryzoberylu z efektem „kociego oka”. W celu jak najlepszego podkreślenia piękna tego kamienia stosuje się szlif kaboszonowy. Może występować w kolorach od żółtego, przez zielony do szarości. Rzadkością są cymofany o niebieskim zabarwieniu.
    O cenie tego kamienia decyduje m.in. intensywność „kociego oka”, jego prostej i wyraźnej linii, głębi koloru i transparentności.
  • Skapolit należy do rzadkich minerałów, występujących tylko w niektórych rejonach Ziemi. Jest to związek glinokrzemianu wapnia i sodu, a najczęściej spotykaną formą skapolitów jest pokrój słupkowy (skapolit – „kamień słupkowy”).
    Przybierają m.in. barwę białą, a kamienie różowe i fioletowe wykazują się pleochroizmem  o odcieniu ciemnoniebieskim i lawendowo-niebieskim. W celu uwydatnienia ich walorów estetycznych stosuje się najczęściej szlif kaboszonowy.
     
  • Spinel to kruchy i przezroczysty minerał należący do grupy rzadkich minerałów. Charakteryzuje się swoim kształtem o ostrych krawędziach, czemu też zawdzięcza swą nazwę (łac. spina – strzała). Spinele występują w kolorze czarnym, czerwonym, brunatnym, , żółtym, niebieskim i zielonym.

 

Kamienie cechujące się mniejszym stopniem twardości to:

  • Agat to odmiana chalcedonu. Minerał ten powstaje na skutek zastygania kolejnych warstw lawy o zróżnicowanym składzie chemicznym. Na skutek tego agaty są tak bardzo zróżnicowane pod względem zabarwienia. Rozróżnia się wiele odmian agatów, m.in. agat oczkowy tworzący pierścienie wokół centralnego punktu, agat wstęgowy z równoległymi pasami czy agat kolisty o kolistych wstęgach wokół centrum minerału.
    Występuje w Brazylii, Urugwaju, Indiach oraz w Polsce, na Dolnym Śląsku.
  • Jaspis – jego nazwa wywodzi się od greckiego słowa jaspis oznaczającego „cętkowany kamień”. Występuje w wersji pasiastej oraz plamistej, w rozmaitych barwach – zielonej, żółtej, brunatnej, czerwonej.
    W starożytności był najbardziej cenionym kamieniem i nazywany „matką wszystkich kamieni”, przypisywano mu magiczne siły.
    Występuje w Meksyku, Rosji i USA oraz w Polsce, w Niedźwiedziej Górze.
  • Malachit jest bardzo rozpowszechnionym minerałem, z dużą zawartością miedzi, co wpływa na jego zielone zabarwienie. Najczęściej do jego obróbki stosuje się szlif kaboszonowy.
    Kamień ten występuje m.in. w Rosji, Kongo i Australii oraz w niewielkich ilościach w Polsce, w Miedziance (województwo świętokrzyskie).
     
  • Lapis lazuli to kamień wyjątkowy, o fantastycznym zabarwieniu – od odcieni niebieskiego, przez granat, do fioletu, co dodatkowo podkreślają naturalnie występujące w lapis lazuli złote drobinki.
    Nie jest to pojedynczy minerał, lecz skupisko kilku, co z geologicznego punktu widzenia nazywamy skałą. W skład lapis lazuli wchodzi: niebieski lazuryt, złoty piryt oraz kalcyt (widoczny jako delikatne, białe przecięcia lub żyłki).
    Znany i podziwiany był już w starożytności, a jego wydobycie trwa od 6 tysięcy lat!

 

 

Mamy nadzieję, że powyższy przewodnik po kamieniach jubilerskich pomoże Państwu podczas wyboru odpowiedniej i spełniającej Państwa wymagania biżuterii.

 

VVS Twój Jubiler

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony